De Winter van Avercamp: stap in het winterse Kampen van toen en nu
- 5 minuten leestijd
- 204 x bekeken
Schaatsers op het ijs, bedrijvigheid langs het water en de torens van Kampen aan de horizon. Wie naar de schilderijen van Hendrick en Barent Avercamp kijkt, ziet een wereld van vier eeuwen geleden die verrassend dichtbij voelt. In het najaar en de winter van 2026 komt die wereld opnieuw tot leven tijdens De Winter van Avercamp in Kampen. Vanaf 3 oktober staat de Hanzestad in het teken van kunst, historie en winterse activiteiten. Bezoek de grote Avercamp-tentoonstelling, stap op de fiets door het landschap van de IJsseldelta of ontdek tijdens een wandeling plekken die de schilders zelf gekend hebben.
De Avercamps en Kampen
Hendrick Avercamp (1585-1634) groeide vanaf jonge leeftijd op in Kampen en bracht hier een groot deel van zijn leven door. Hij werd beroemd om zijn winterlandschappen: bevroren rivieren en grachten vol schaatsers, vissers, kinderen, kooplieden en andere stadsbewoners. Juist die kleine menselijke taferelen maken zijn schilderijen honderden jaren later nog zo leuk om te bekijken.
Zijn neef Barent Avercamp werd geboren in Zwolle en kwam als tiener naar Kampen. Waarschijnlijk leerde hij hier het schildersvak van zijn oom. Ook hij schilderde winterlandschappen, maar legde daarnaast herkenbare stadsgezichten vast. Daardoor geven de werken van Hendrick en Barent samen een bijzonder inkijkje in het Kampen en het landschap van de 17e eeuw. En wie vandaag door Kampen en de omgeving trekt, kan nog altijd elementen uit hun wereld herkennen.
Avercamp terug in Kampen
Het hart van De Winter van Avercamp is de tentoonstelling Avercamp terug in Kampen: de 17e eeuw door de ogen van Hendrick en Barent in het Stedelijk Museum Kampen.
Van 3 oktober 2026 tot en met 10 januari 2027 zijn hier 14 schilderijen en 54 werken op papier samengebracht. Werken uit Nederlandse en buitenlandse musea, particuliere collecties en de eigen collectie keren daarmee terug naar de stad waar het kunstenaarschap van de Avercamps tot bloei kwam. Onder de topstukken bevindt zich Colfspelers op het ijs van Hendrick Avercamp uit circa 1625. Het Rijksmuseum en het Mauritshuis hebben dit bijzondere schilderij gezamenlijk verworven voor de Collectie Nederland.
Een vernieuwd Stedelijk Museum Kampen
De tentoonstelling markeert tegelijkertijd de heropening van het vernieuwde Stedelijk Museum Kampen aan de Oudestraat.
Het museum is verbouwd, verduurzaamd en opnieuw ingericht. Historische en hedendaagse kunst ontmoeten elkaar er in een lichtere, opener presentatie. En de verbinding met de stad is letterlijk zichtbaar: vanuit het museum kijk je uit over de IJssel, het water dat zo'n belangrijke rol speelt in de geschiedenis van Kampen én in het werk van Avercamp.
Zo kun je het ene moment een geschilderd rivierlandschap uit de 17e eeuw bekijken en even later door het raam naar diezelfde IJssel kijken.
IJspret met Avercamp voor het hele gezin
Met kinderen op pad? Bezoek dan ook IJspret met Avercamp in de Voormalige Synagoge aan de IJsselkade. Hier verandert de wereld van Avercamp in een interactieve winterbeleving. Kinderen ontdekken wat er eeuwen geleden allemaal op en rond het ijs gebeurde, zoeken naar verborgen details, leren meer over het leven tijdens de Kleine IJstijd en kunnen zelf aan de slag.
IJspret met Avercamp is te bezoeken van 3 oktober 2026 tot en met 31 januari 2027 en vormt een leuke aanvulling op een dagje Kampen met het hele gezin.
Stap zelf het landschap van Avercamp in
Avercamp blijft deze winter niet binnen de muren van het museum. Juist buiten wordt duidelijk hoe nauw zijn werk verbonden is met Kampen, het water en het omliggende landschap.
Er zijn twee bewegwijzerde Avercamp-fietsroutes van 17 en 24 kilometer. Onderweg fiets je langs plekken die een relatie hebben met Hendrick en Barent Avercamp en met het Kampen van de 17e eeuw. Informatieborden en een routeboekje vertellen het verhaal achter wat je ziet.
Dat maakt de routes een mooie manier om stad en IJsseldelta te combineren. Eerst tussen de historische gevels van Kampen, daarna langs water, dijken en het open landschap rondom de stad. Precies die overgang tussen stad en buitengebied maakt de IJsseldelta zo bijzonder.
Zoek de sporen van Avercamp in de stad
Liever wandelen? Ook te voet valt er genoeg te ontdekken. Tijdens speciale stadswandelingen ga je op zoek naar de plekken waar Hendrick Avercamp woonde, werkte en inspiratie vond. Ook Kleintje Kampen laat je anders naar de stad kijken. Verspreid door Kampen verschijnen kleine, handbeschilderde 3D-taferelen op onverwachte plekken. De eerste miniaturen staan in het teken van Avercamp. Goed kijken dus, want net als op zijn schilderijen zitten de leukste verhalen soms in de kleinste details.
En wie verder wil terugduiken in het verhaal van de schilder kan op pad met de vernieuwde Thea Beckmanroute. De schrijfster maakte Hendrick Avercamp bij veel lezers bekend met haar historische jeugdroman De Stomme van Kampen.
Honderd kunstenaars kijken opnieuw naar Avercamp
Niet alleen Hendrick en Barent krijgen deze winter een podium. Ook kunstenaars uit Kampen laten zich door hen inspireren. In de Bovenkerk zijn vanaf 3 oktober werken te zien van bijna honderd kunstenaars uit de gemeente Kampen. Zij geven ieder hun eigen, eigentijdse antwoord op de landschappen en verhalen van de Avercamps. Zo ontstaat een ontmoeting tussen de stad van vier eeuwen geleden en het Kampen van nu.
Ook galeries, culturele organisaties, horeca en andere ondernemers haken aan bij De Winter van Avercamp. Daardoor kom je het thema op steeds meer plekken in de stad tegen.
Winter in de historische binnenstad
In december wordt het wintergevoel compleet met een ijsbaan in de binnenstad van Kampen. Schaatsen tussen de historische gevels komt misschien wel het dichtst in de buurt van zelf een schilderij van Avercamp binnenstappen.
Combineer het schaatsen met een wandeling door de historische straten, een bezoek aan het museum en een warme tussenstop bij een van de cafés of restaurants. Zo maak je van De Winter van Avercamp gemakkelijk een compleet dagje uit.
